Το Δίκαιον Του Περάματος

[i]ΝΙΚΟΣ ΑΣΑΝΣΕΡΙΤΗΣ[/i]

[center][b]ΤΟ ΔΙΚΑΙΟΝ ΤΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ[1][/b][/center]

         [size=12]Η παράδοση συνεχίζεται. Όσοι ευαίσθητοι, προσέλθετε… Τον καιρό της τουρκοκρατίας οι ρωμιοί συναλλάσσονταν με κάτι νοταριακά έγγραφα σαν ετούτο:
[i]"Εις δόξαν του αιωνίου Θεού ημών αμήν. 1682 εν μηνί Νοεμβρίου 19 την σήμερον η κερά Καλή […] γυνή του ποτέ Μανώλη Μιλέου και θυγάτηρ ποτέ Μανώλη Πασαγενίτην, επειδήν και να λογαριάζην να μισέψην Θεού θέλοντος διά την Μπόλη ομάδι [2] με το παιδάκιν της το αρφανό οπού έχειν ονόματιν Αντώνιος, θέλει θεληματικώς της και με ιδίαν της βουλή και όρεξιν και αφήνει του ανηψιούν της του παπά κυρ Ιωάννη Φρανγγουλάκην το σπίτιν της, ήγου το καμαράκι οπού έχειν από γονικόν της το από πανωθιόν του σπιτιού της αδελφής της της Λαμπρινής και σύνμπλιο [3] του ίδιου αφέντη παπά, το οποίο του το αφήνει με τις κοντετζιόνες [4] ετούτες τις κάτωθεν. Ήγου, αν ίσως και δώση της ο Θεός χάριν και έλθην πάλι εις κανέναν καιρόν εις τον ντόπον της, να μπορήν να έχην πάλι το σπίτιν της το ίδιο εις την εξουσίαν της ως και το πρότερον και να μην ημπορή η αυτήν κερά Καλή να του γυρέψην καμμιάς λογής νοίκιν ή άλλο δικαίωμα διά το αυτόν καμαράκιν, επειδή και αφήνει του να της κάνει πέντε λειτουργίες το χρόνο απάνω στο νοίκι. Ει δε πάλι ο Θεός να μην το ορίσην και τύχην της θάνατος εκεί εις τη ξενητιά, το αφήνειν παντάπασις το αυτόν σπίτιν του άνωθεν αφέντη παπά διά την ψυχήν της, να το έχην και να το κυριεύην και να το εξουσιάζην και να το κάνη ως θέλει και βούλεται ως σπίτιν εδικόν του και ψυχικόν του, με κοντετζιόν να της κάνη αποσβιώσιν από τον κόσμον ετούτον ένα σαρανταλείτουργο και να την γράψην και εις την Αγία Πρόθεσιν της Παναγίας της Αγαρσανώτισσας να μνημονεύεται αενάως, και πάλι να την εμνημονεύη ξεχωριστά έως όλη του την ζωή διά να έχην η ψυχήν της ανάπαυσιν. Ει δε πάλι λέγειν και ζήσειν το παιδίν της και έλθην εις κανέναν καιρόν και γυρέψη το άνωθεν σπίτιν το μητρικόν του, να μπορήν να τόχην, περόν [5] να δώνη την μπρόθεσιν και το σαρανταλείτουργον και ό,τι άλλη όξοδον έχει ο αφέντης ο παπάς καμωμένην, και να μην ημπορήν μήτε αυτόν να γυρέψην καμμιάς λογής νοίκιν, επειδή και νάκανε τις λειτουργίες και τα εξής. Όθεν, εις βεβαίωσιν του παρόντος γραμμάτου, προσκαλού και αξιόπιστους μαρτύρους οι οποίοι γράφου υπό χειρός τος.
Ιωάννης Μπερνόρος μάρτυρας τα άνωθε
Χριστόδουλος Αμάγης μάρτυρας ως άνωθε
Ιωάννης Μηνιάτης νοτάριος έγραψα".[/i]

Αξιώτικια "κληρονομική σύμβαση" τ' ονοματίζουν το χαριτωμένο αυτό χαρτί οι ακαταπόνητοι εκδότες του[6]. Τον καιρόν της Επανάστασης το αλισβερίσι δε σταμάτησε. Ιδού πώς μεταγράφανε τα πουλητήρια της γης:

         [i]"Ο ίδιος Μακρογιάννης μού επαρρησίασεν γράμμα εκποιήσεως γενόμενο από 1828 Φεβρουαρίου 10 εν Αιγίνη ότι ο κύριος Άγγελος Γέροντας επούλησεν γρασιδότοπον αγορά του από Ισίδωρον Ρούφα εις την βρύση του σιναήτη μπαμπά[7] στρέμ. όσον εστί κατά τα παλαιά σύνορά του πλησίον: παίδες Σταμάτη Πανταζή Προκόπιος Μπενιζέλος εθνικόν του Αλή μπέη και δρόμος. το οποίον το επούλησεν ο άνωθεν Άγγελος Γέροντας εις τον στρατηγόν Μακρογιάννην διά τιμής γροσίων τετρακοσίων 400 και οι κάτωθεν μάρτυρες σημειούμενοι Άγγελος Γέροντας βεβαιώνει Χα Σπ. Τζικάκης Χ Σπ. Χαλκοκονδύλης Νικόλαος Ζαχαρίτζας Ιω. Λαγάνης 1828 Μαρτίου πρώτη εν Αιγίνη εις έλλειψιν νοταρίου Γεώργιος Πούλος".[/i]
         Τούτο ’δω δεν είν’ αστείο. Είναι ο τίτλος ιδιοχτησίας του οικοπέδου [i][«γρασιδότοπου» -τι όμορφη λέξη!][/i] όπου αργότερα έχτισε το σπίτι του ο Μακρυγιάννης. Αντικρυστά με το Στρατιωτικό Νοσοκομείο του Όθωνα που στα Δεκεμβριανά του 1944 γίνηκε πεδίο σύρραξης εμφύλιας και σήμερα, πανώριο κι αναπαλαιωμένο, περιφρουρεί ειρηνικά το σταθμό "Ακρόπολη" του αθηναϊκού [i]μετρό[/i].
         Τούτο το εθνικό χαρτίον, μαζί με χιλιάδες άλλα, μάς το τύπωσε ο ποτέ Καθηγητής του Ρωμαϊκού Δικαίου στο Αθήνησι, ο αείμνηστος Γεώργιος Πετρόπουλος[8].
         Αλλά, θέλω να σου μιλήσω τώρα, αδερφέ, για ένα χαρτί συγκαιρινό μας. Η Ρούλα Αυγερινού, δικηγορίνα απ’ τις καλύτερες, το ανέσυρε απ’ το επαγγελματικό αρχείο της. Κι αν μου παραχώρησε φωτοτυπία είναι γιατί η φιλοτιμία της συντονίζεται με τη φιλοπονία των τιμημένων ερευνητάδων μας. Λοιπόν, το αντιγράφω, αλλά απνευμάτιστο, και με παραγράφους, στίξη, νοηματικές προσθηκούλες και αρκτικά κεφαλαία γράμματα δικά μου. Αφάνισα και τα επωνύματα. Λίγες οι αλλαγές μου, ωστόσο. Το ντοκουμέντο μένει αυθεντικό. Και ιδού το:

[i][center]ΙΔΙΩΤΙΚΟΝ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟΝ[/center]
Εν Περαματη σημερον, τή 4 του Μηνός Φεβρουαρίου τού έτους 1975 καί ώραν 17,30, οι υπογεγραμέναι Θ. Μήτσου Κ. καί τής παρασκευείς, 10-1-1940, Νικαια [τέρμα Λ. 112], Κατοχος τού υπ. αριθ. Χ ΧΧΧΧΧΧ/30-8-68 Π. Α. ΠΕΙΡΑΙΩΣ, και της 2] Ν. Σ. Βασιλείος και της ΑΓΓελικής, κατοικός Καλλιθέας [Μ. 13], αριθ. ταυτ. Ψ ΨΨΨΨΨΨ, παρουσία καί τών μαρτύρον: α] Λάζαρος Θ. τού Κωσταντήνου καί β] Χριστος Μ. τού Παναγιώτου, συνεφωνησαν καί συνεπεδεχθησαν τά κάτωθι:
Πρό ετών κατεπατισαν εις περιοχην Νεοκτιστα SHELL οικόπεδον τού ΟΔΕΠ, πλησιον οικίας Ν. Γ., καί εντος αυτού κατεσκεύασαν παράνομον κτισμα δύων δωματιον, έχει δέ εντός τού οικοπέδου τούτο καί υλικά οικοδομον.
Διά τού παροντον συμθωνητικού πωλεί ταυτα εις τόν δέυτερον τών συμβαλλομένον, Σταματήνα Ν., καί πωλεί ταύτα, το παράνομον ανεγερθέν κτισμα, χωρίς διά του σμθωνητικού τούτου ο πωλητης να πωλή και τήν κυριοτιτα τού οικοπέδου, καθ’ όσον τούτον ανήκει εις τόν ΟΔΕΠ, παραιτείται όμως τής κατοικησεως τόν δοματιόν καί παραδίδει τά κλειδιά εις τόν δευτερον τών συμβαλομένων, όστις μελλοντικός θά διεκδικήσει καί τήν παραχωρίσην τούτου εκ του ΟΔΕΠ, αντί τού ποσού τών δραχμόν τριάντα χιλιάδων [30.000] [το οποίο] ο αγοραστής κατέβαλεν σήμερον ταίς μετρηταίς παρουσια καί τών ανωτέρων αναγραφομένων μαρτήρων, [και] ο πωλητης εισέπραξε, καί εδηλοσε ότι ουδεμία απαίτησι έχει πλέον επί του παρόνομου κτισματος καί τών ευρισκομένων υλικών.
Αναστροφή τών όρων τού παρόντον συμθωνητικού αποκλείεται ρητώς.
Εσυνετάγη τό παρόν καί [υπογράφεται] παρουσία τόν ανωτερων μαρτήρον

ΟΙ ΜΑΡΤΙΡΕΣ ο ΑΓΩΡΑΣΤΗΣ

1] [υπογραφή]
2] [υπογραφή] [υπογραφή]

Ο ΠΩΛΗΤΗΣ
[υπογραφή] [/i]

         Τι εντύπωση αφήνει τούτο το ζωνταντό χαρτί, το περιθωριακό δικαιοπραχτικό μας έγγραφο; Γέννημα του λαού μας κι αυτό. Στην προαιώνια γραμμή στοιχημένο. Ας το σπουδάσουμε. Ας αρχίσουμε απ’ τα γλωσσικά του τα σουσούμια.

[center]ΓΛΩΣΣΙΚΑ[/center]
Όχι των συμβαλλομένων η γραφή. Διαφέρουν οι χαραχτήρες. Στο πρωτότυπο ο συντάχτης καταγράφει ανορθόγραφα τ' όνομα του συμβαλλομένου εκείνου που γνωρίζει γραφή, άρα δεν ταυτίζονται. Ο άλλος συμβαλλόμενος χαράζει με κεφαλαία τα στοιχεία του, με δυσκολία, από αγραμματοσύνη. Άρα, ούτε αυτός μπορεί να 'γραψε το κείμενο.
Το πρωτότυπο κείμενο δεν έχει την παραμικρή στίξη [9].
Το κείμενο είναι κατά κόρον ανορθόγραφο [10].
Όσες λέξεις έχουν γραφτεί με κεφαλαία, σπάνια είναι ανορθόγραφες.
Η ξενόγλωσση φίρμα είναι ορθογραφημένη.
Γλώσσα χρησιμοποιείται η καθαρεύουσα, ιδίως στο λεξιλόγιο. Τα λάθη είναι λίγα στο τυπικό [i][οι υπογεγραμέναι, του παρόντον συμθωνητικού, εσυνετάγη][/i] κι ελάχιστα στη σύνταξη [i][παρουσία καί τών μαρτύρον: α] Λάζαρος καί β] Χριστος].[/i]
Επιχειρείται αυθαίρετη «συμμόρφωση» άκλιτων λέξεων [i][δύων, των ανωτέρων μαρτύρων] [11][/i].
Χρησιμοποιούνται εκφράσεις συμβολαιογραφικές, όροι νομικοί, έστω και κακοχωνεμένοι.

[center]ΥΦΟΛΟΓΙΚΑ[/center]
         Ακριβολογία.
         Εκφραστική λιτότητα.
         Ειλικρίνεια.
         Ικανότητα να διακρίνει διαφορές.
         Ικανότητα ν' αφομοιώνει γλωσσικό τύπο [καθαρεύουσα] που είναι φανερό πως δεν τον διδάχτηκε [12].
Μιμείται το ύφος των συμβολαιογραφικών εγγράφων, θυμίζοντας ταυτόχρονα και τα δικαιοπραχτικά έγγραφα της τουρκοκρατίας.

[center]ΝΟΜΙΚΑ[/center]
         Ο συντάχτης γνωρίζει τους ορισμούς του Νόμου. Ξέρει πως η συναλλαγή είναι παράνομη.
         Αναγνωρίζει με σαφήνεια πως η συναλλαγή είναι παράνομη.
         Χαράζει ιδιόρρυθμο ουσιαστικό δίκαιο. [Κάποιος μπορεί να σκεφτεί: [i]Να πώς γεννήθηκε η νομή![/i]]
         Επιμένει να καταρτίσει νομότυπο συμφωνητικό, καταγράφοντας ταυτότητες προσώπων και πραγμάτων και παρουσία μαρτύρων και εξασφαλίζοντας τις υπογραφές συμβαλλομένων και μαρτύρων. Προσβλέπει, ως φαίνεται, σε νομοθετική εξέλιξη επιεικέστερη.

[center]ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ[/center]
         Πώς θεμελιώνει την οικογενειακή του εστία ο λαός μας στα 1975, στο φαλακρό Πέραμα, μέσα στα πόδια της Εκκλησίας.
         Ονοματοδοτεί περιοχές.
         Ελπίζει να νομιμοποιηθεί η καταπάτησή του.
         Τιμά τους κόπους και τα έξοδα του συμπολίτη του.
         Άλλος θα δει περισσότερα, θα τα 'ξηγήσει καλύτερα. Αυτός που υπογράφει τα λίγα τούτα σχόλια θ' αποσυρθεί τώρα εδώ πισωπατώντας, και υποκλινόμενος με σέβας και κατάνυξη.

-------------------------------------------------------------
[b]ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ[/b][/size]
[i] -[1]. Όπως ακριβώς δημοσιεύτηκε στο ΝοΒ τ. 2002, σ. 625.
-[2]. Μαζί
-[3]. Δίπλα
-[4]. Όροι. Οι νησιώτες είχαν υποστεί έκδηλη επίδραση από τους Βενετσιάνους παλιούς καταχτητές.
-[5]. Όμως
-[6]. Αναστασίας Σιφωνιού-Καράπα, Γεωργίου Ροδολάκη, Λυδίας Αρτεμιάδη, Ο Κώδικας του νοταρίου Νάξου Ιωάννου Μηνιάτη [1680-1689], έκδ. Ακαδημίας Αθηνών, εν Αθήναις 1990, σελ. 469, αρ. 275. Η επιστημονική τριάδα αντίγραψε –μάλλον, αποκρυπτογράφησε…- 914[!!!] χειρόγραφα νοταριακά έγγραφα που για να πυκνο-τυπωθούν έπιασαν έναν τόμο με 1312 σελίδες. Άξιος ο παχυλός δημοσιοϋπαλληλικός μισθός τους!
-[7]. Το σωστό είναι "του Σιναϊτη παπά", επειδή ο γρασιδότοπος βρισκόταν κοντά στην εκκλησιά της Αγίας Αικατερίνης που ’ταν μετόχι της Μονής Σινά [και σώζεται ακόμα].
-[8]. Ο Κώδιξ του νοταρίου Αθηνών Παναγή Πούλου [1822-1833], εκδιδόμενος υπό Γεωργίου Α. Πετροπούλου, έκδ. Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήναι 1957, σελ. 424, αρ. 551.
-[9]. Πρβ. Αναστασία Σιφωνιού-Καράπα, Γεώργιο Ροδολάκη, Λυδία Αρτεμιάδη, ό.π.π., 127: "... η στίξη και τα κεφαλαία ανύπαρκτα".
-[10]. "Η ορθογραφία είναι πολύ κακή» παρατηρούν οι Αναστασία Σιφωνιού-Καράπα, Γεώργιος Ροδολάκης, Λυδία Αρτεμιάδη [ό.π.π. σελ. 127] για τα έγγραφα του Ιωάννου Μηνιάτη. Δεν ισχύει το ίδιο για το νοτάριο Παναγή Πούλο. Ο καθηγητής Γ. Πετρόπουλος [ό.π.π., σελ. ε΄] δηλώνει: "Ο Π. Πούλος υπήρξε λίαν πεπαιδευμένος διά την εποχήν του, κυριολεκτικώς λόγιος. Τούτου ένεκα ουδεμίαν διόρθωσιν ορθογραφικήν επεχείρησα εις το κείμενον".
-[11]. Δίναμε προφορικά εξετάσεις στο Εμπορικό κι η διπλανή μου συναδέρφισσα τα 'χε χαμένα, μολονότι διαβασμένη. Αραδιάζοντας τις περιπτώσεις, τις αριθμούσε μία προς μία: "Πρώτον…, δέπτερον…"[!!!]
-[12]. Ο πατέρας μου, ολιγογράμματος, μου αφήκε ολόκληρο κατεβατό με συμβουλές κι ευχές για το επάγγελμα, σε άπταιστη καθαρεύουσα και πάντη ανορθόγραφον. Η ξυπνή ρωμιοσύνη κουτσο-μάθαινε την καθαρεύουσα με το αυτί κείνο τον καιρό.[/i]

Τελευταία Νέα

Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
18:24
15/11/19
Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών               ...
Εκδηλώσεις
22:20
14/11/19
Στο πλαίσιο του Κέντρου Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης, ΚΕΔΙΒΙΜ του ΑΠΘ, το Εργαστήριο Μελέτης...
Εκδηλώσεις
10:15
14/11/19
Με χαρά σας προσκαλούμε στο 1ο Διεθνές Φορολογικό Συνέριο, με θέμα «Επιχειρηματικότητα και...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
17:28
12/11/19
ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ Β’ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΕΤΟΥΣ 2019 (77390...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
19:08
11/11/19
Εκδηλώσεις
20:20
08/11/19
Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών               ...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
16:54
07/11/19
Εκδηλώσεις
11:21
07/11/19
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΟΛΟΓΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ Αίθουσα εκδηλώσεων του ΔΣΑ “Μιχ. Επ...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
18:28
05/11/19
Επιστολή με την οποία διαμαρτύρεται έντονα, απέστειλε η Ε.Α.Ν.Δ.Α. προς στον Τηλεοπτικό Σταθμό...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
08:15
04/11/19
Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών               ...