Κατ'οίκον χρυσοθήρας

 ΝΙΚΟΣ ΑΣΑΝΣΕΡΙΤΗΣ
ΚΑΤ’  ΟΙΚΟΝ   ΧΡΥΣΟΘΗΡΑΣ
          Ο Γιωργάκης  ο απέναντι, όταν κατάφερε να αρθρώσει τους πρώτους του φθόγγους ελληνικούς, πήρε να μας ξεκουφαίνει, ο σποράκος, μ’ ένα μονότονο κι απαίσιο «ίου – ίου - ίου,  ίου – ίου - ίου» που το διαλαλούσε στη διαπασών και στο διηνεκές. Πριν καλά-καλά μάθει να προφέρει καμιά λεξούλα ελληνική!
Πολύ το κακοχαρακτήριζα το νήπιο, καθώς τα νεύρα μου είχανε προ πολλού λυγίσει από τα διάφορα. Όμως, μια φορά μου κατέβηκεν η αποκάλυψη, εγκαταστάθηκε μέσα μου και από τότε το συμπάθησα το πιτσιρίκι, και το θυμάμαι, τώρα που ’ν’ φευγάτο, μ’ ένα πλατύ χαμόγελο. Ξέρεις τι έκανε το καινούργιο τ’ ανθρωπάκι καθώς μας έξυνε τ’ αυτιά μ’ εκειό το «ίου» του;
          Των αυτοκινήτων το συναγερμό παράσταινε, το δόλιο!!! Απ’ όλους τους νεοελληνικούς ήχους, αυτός του είχε κάνει τη ζωηρότερη εντύπωση. Και τον ανέδειξε σε νηπιακό εμβατήριο: «Ίου – ίου – ίου!!!»
          Κοίτα, λέω, με τι σοφία δουλεύει αυτήν η φύση! Άντε τώρα εμείς οι μεγάλοι να βρούμε τους κατάλληλους φθόγγους για ν’ αναπαραστήσουμε την καραμούζα που μας επέβαλαν οι βιομηχανίες των τεσσάρων τροχών. Το πιτσιρίκι, εκεί, το παντελώς αγράμματο, το άγλωσσο που λέει ο λόγος, διάλεξε με τ’ αυτί τα φωνήεντα, τα πιο τριβελιστικά, για να μας συναγείρει: «Ίου – ίου - ίου…».
          Όταν, λοιπόν, ο Δημήτρης ήτανε κάπου στα τέσσερα-πέντε του, είχαμε κατέβει στ’ αεροδρόμιο, στο Ελληνικό. Είχε βραδιάσει’ περιμέναμε τ’ αεροπλάνο που θα ’ρχόταν από μακριά. Σατανική ιδέα μου σφηνώθηκε στην κεφαλή. Λέω:
          -Κοίτα, Δημήτρη μου, ένας προβολέας. Πω πω, φως!
          -Ναι!!! σπεύδει να μ’ ευχαριστήσει το παιδάκι.
          -Είδες, τι πολλοί που είναι, Δημήτρη μου; Τι είν’ αυτοί;
          -Προβολέηδες!
          Αγαλλίαση! Να, λοιπόν, που από μικρόν μαθαίνεις τη γραμματική της μητρικής σου γλώσσας! Μα ήθελα να το ξανακούσω, να δω πόσο το είχε εμπεδώσει το παιδί. Σε λίγο:
          -Δημήτρη μου, τι ’ναι αυτοί που βγάζουν τόσο φως κι αστράφτουν;
          -Προβολέοι! κάνει το παιδάκι. Απλά και σταθερά, σαν να το είχε βρει γραμμένο.
          Λίγα χρόνια αργότερα πέφτει στα χέρια μου το έργο ενός σοφού: «Ο δρόμος προς την Δημοτική» του Αγαπητού Τσοπανάκη: Ομότιμου Καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου και Ακαδημαϊκού. Σαν έφτασα στη σελίδα 43, είδα ν’ αναφέρει πως «η λαϊκή κλίση δεν κατάφερε να δώση έναν επικρατέστερο τύπο κι έτσι είπαν και οι δεκανέηδες και δεκανέοι». Πάνω εκεί ο σοφός επιστήμονας επικαλείται γερμανό γλωσσολόγο, τον Albert Thumb, και τους δικούς μας, τον Ηλία Βουτιερίδη και τον Πέτρο Βλαστό1
          Αυτό σημαίνει γλώσσα μητρική! Το τυπικό της -οι κλίσεις της- φυτεύεται στο νηπιακό εγκέφαλο που καθώς είν’ ανόθευτος κι ανεπηρέαστος, εφαρμόζει τους κανόνες της αβίαστα κι αξιοθαύμαστα.
          Και όχι μόνο το τυπικό παρά και το παραγωγικό της λαϊκής μας γλώσσας. Κείνο λ.χ. το skate-board που άρεσε και στο Δημήτρη όπως σ’ όλα τα παιδάκια, το λέγαμε ελληνοπρεπώς “το τροχοσάνιδο”. Έτσι, το παιδί είχε  μάθει να παλεύει τις λεξούλες του ελληνικά. Τι έρχεται να μου προφτάσει, το λοιπόν; Κραδαίνει μια φλογέρα καλαμένια:
          -Μπαμπά, μπαμπά: Ένας φυσητήρας του στομάτου!
          Τι να σου κάνει το αρνάκι του γαλάτου μπροστά σ’ αυτό το εμπνευσμένο ξεφάντωμα της μητρικής μας γλώσσας!
          Μιαν άλλη φορά -το παιδί πια να πηγαίνει σχολειό- έρχεται αναστατωμένο να μου αναγγείλει:
          -Μπαμπά, η Μαριάννα είπε: “ δύους φίλους”!

          Το κοριτσάκι, νήπιο αυτό, δεν είχε ακόμα χωνέψει πως το αριθμητικό μένει  άκλιτο και το ’κλινε κανονικά, ανάλογα με το γένος του ουσιαστικού που το συνόδευε. Όμως, κι αυτό, κανόνα εφάρμοζε –τον κανόνα που είχε απορροφήσει: την ακολουθία της πτώσης και του γένους ανάμεσα σ’ επίθετο και ουσιαστικό.

          Τα πάντα εν σοφία…

          Σάμπως εκείνοι οι συμπολίτες που δεν πολύ-καθίσαν στο θρανίο και δεν τους σφήνωσαν με πλύση εγκεφάλου στο μυαλό τον καθαρευουσιάνικο τον τύπο “η οδός, της οδού”, πώς κλίνουν κάτι τέτοια θηλυκά; Απλούστατα, τ’ αφήνουν άκλιτα:  “Η οδός, της οδός, την οδός. Η φιλόλογος, της φιλόλογος, τη φιλόλογος…”.  Γιατί μέσα τους δεν υπάρχει κλίση σαν την καθαρευουσιάνικη. Τους είναι άγνωστη και ξένη.

Ενώ αν τους βάλεις να σου μιλήσουν για τη Βάσω, θα τηνε κλίνουν ωραιότατα:           “Η Βάσω, της Βάσως, τη Βάσω”. Γιατί ετούτη είναι η λαϊκιά η κλίση: “Η Σίφνο, της Σέριφος, τη  Νιο”, που λέγαν οι παλαιοί [κι όχι μονάχα αυτοί]…

          Η καημένη μας η γλώσσα! Πώς αγωνίζεται να επιβιώσει, ανάμεσα στα ξενόφερτα, στα καθαρευουσιάνικα, στα κακοχωνεμένα, στ’ άμουσα! Βάνει μεσίτες τα μικρά παιδιά, τους ανθρώπους του μόχθου. Σαν το πουλάκι στο χιονιά, μας ραμφίζει το τζάμι.

          Καλότυχοι οι φτωχοί από νου, γιατί δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών2, καθώς μετάφραζε εκείνος ο αείμνηστος Αλέξανδρος’ ο Πάλλης.

Βριλήσσια, 9.6.03

         

Υ.Γ. Καινούργιο δώρο, στις 24.4.04, ημέρα Σάββατο. Στον ιδιωτικό ζωολογικό κήπο, στα Σπάτα: Πιτσιρίκος, ενθουσιασμένος μπρος στα μεγάλα τα πουλιά με τα μακρυά τα πόδια, ξεφωνίζει:

- I struthokamili, I struthokamili!

 Αγωνία: Τι αριθμό να χρησιμοποιεί’ ενικό ή πληθυντικό;

- I struthokamili, I struthokamiliνάτην η στρουθοκάμηλη!

Με ήτα, το γλυκό μου, το σοφό ελληνάκι! 

Βριλήσσια, 25.4.04

 

1 Πρσθ. Ζαχ. Παπαντωνίου, Πεζοί ρυθμοί–Η αφηγηματική του πεζογραφία, σ. 97: «Νουμαρχαίοι, εισαγγελέηδες».-
2 Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, ότι αυτών εστίν η βασιλεία των ουρανών.

Τελευταία Νέα

Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
17:50
22/05/19
Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών          ...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
18:11
21/05/19
Στην παρούσα θα βρείτε συνημμένες τις σημειώσεις του σεμιναρίου που διεξήχθη το Σάββατο 18...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
14:02
17/05/19
Επισυνάπτονται νέες οδηγίες προς δικαστικούς αντιπροσώπους για τη διαδικασία και την...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
15:26
16/05/19
Η ΕΑΝΔΑ κατέθεσε σήμερα επιστολή με αίτημα τη διεύρυνση των κατηγοριών των συναδέλφων που...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
08:32
16/05/19
Στον κάτωθι σύνδεσμο θα βρείτε το video απο το πρώτο ενημερωτικό σεμινάριο του ΔΣΑ για τους...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
08:31
16/05/19
Μετά την επιστροφή των διοριστήριων που δεν παρελήφθησαν και την ανακοίνωση των κενών ανά νομό από...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
17:25
15/05/19
Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών          ...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
15:11
14/05/19
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
09:34
14/05/19
ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Για τη συμμετοχή στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
09:18
14/05/19
Όπως είχαμε δεσμευτεί απέναντί σας, είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας κοινοποιήσουμε τον Πρακτικό...