To διαχρονικό σκάνδαλο του «Mall»

To διαχρονικό σκάνδαλο του «Mall»

του Τρύφωνα Κόλλια,
Δικηγόρου, LL.M.

Με την από 19.2.2004 Αίτηση Ακύρωσης ενώπιον του Ε’ τμήματος του ΣτΕ, κάτοικοι του Δήμου Αμαρουσίου και περιβαλλοντικοί φορείς αιτήθηκαν την ακύρωση των «εις το ΦΕΚ Α΄ 302/24.12.2003, υπό το ένδυμα νόμου (3207/03, αρθ. 6), εμπεριεχόμενων πολεοδομικών ρυθμίσεων, ήτοι εγκρίσεως ρυμοτομικού σχεδίου στον χώρον Ο.Α.Κ.Α. Αμαρουσίου, εγκρίσεως πράξεων εφαρμογής, άδεια κατασκευής εγκαταστάσεων, καθορισμός χρήσεων, εγκρίσεως της θέσεως και διατάξεως των κτιρίων διά χαρακτηρισμού της τοιαύτης εγκρίσεως ως πολεοδομική άδεια και, τέλος, άδεια απ’ ευθείας εκποιήσεως των ακινήτων του Ο.Ε.Κ.».

Επί της ανωτέρω Αίτησης Ακύρωσης εκδόθηκε αρχικά η υπ’ αριθ. 391/2008 Απόφαση του Ε’ τμήματος του ΣτΕ βάσει της οποίας αφενός απευθύνθηκε προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 234 της Συνθήκης για την Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εάν, προκειμένου περί σχεδιασμού και εκτέλεσης έργου, το οποίο θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και ως εκ τούτου είναι αμέσου κοινοτικού ενδιαφέροντος, η παρεχόμενη από τον έλληνα πολιτικό δικαστή προστασία συνιστά αποτελεσματική ένδικη προστασία των απονεμομένων στους πολίτες από το κοινοτικό δίκαιο δικαιωμάτων και αφετέρου παραπέμφθηκε η υπόθεση στην Ολομέλεια του ΣτΕ λόγω της σπουδαιότητας των θεμάτων που ανέκυψαν, σύμφωνα με την διάταξη της παρ. 2β του άρθρου 14 του Π.Δ. 18/1989, «Κωδικοποίηση διατάξεων νόμων για το Συμβούλιο της Επικρατείας.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 8/30.12.1988-9.1.1989).

Εν συνεχεία, με την υπ’ αριθ. 4076/2010 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης μέχρις ότου το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής Δ.Ε.Ε.) αποφαινόταν επί προδικαστικών ερωτημάτων του Βελγικού Συμβουλίου της Επικρατείας για παρεμφερή υπόθεση σχετικά με το παραδεκτό της Αίτησης Ακύρωσης ενόψει του βάσει και του Κοινοτικού Δικαίου ισοδυνάμου της προστασίας που παρέχει ο πολιτικός δικαστής  κατ’ εφαρμογή του άρθρου 57 ΑΚ προς εκείνη που παρέχει η Αίτηση Ακύρωσης.

Ύστερα δε από την έκδοση της από 18.10.2011 υπ’ αριθ. C-128 έως 135/09 Απόφασης του Δ.Ε.Ε., με την οποία επιλύθηκε το ανωτέρω ζήτημα, η Ολομέλεια του ΣτΕ προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης και στην έκδοση της υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφασης, με την οποία έγινε δεκτή η από 19.2.2004 Αίτηση Ακύρωσης και ακυρώθηκε η σιωπηρή διαπίστωση, από τη Διεύθυνση Οικοδομικών και Κτηριοδομικών Κανονισμών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, της συμφωνίας προς τις διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφος 1 περ. α’, β’ και γ’ και 2 του Ν. 3207/2003 των μελετών που υποβλήθηκαν σε αυτήν ως προς το επίδικο εμπορικό κέντρο, «Mall» (εφεξής Ο.Τ. 1), η οποία επείχε θέση οικοδομικής άδειας για την ανέγερση του Ο.Τ. 1.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ κατέληξε στην ανωτέρω κρίση δεχόμενη ότι η συνταχθείσα επιστημονική μελέτη για το επίδικο Ο.Τ. 1 αφενός αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 24 του Συντάγματος[1] και αφετέρου παραβιάζει τις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 1650/1986, «Για την προστασία του περιβάλλοντος.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 160/5-16.10.1986) σε συνδυασμό με εκείνες της υπ’ αριθ. Η.Π.:15393/2332 από 5.8.2002 Κ.Υ.Α., «Κατάταξη δημόσιων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες σύμφωνα με το όρθρο 3 του Ν.1650/1986 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του Ν.3010/2002 "Εναρμόνιση του Ν.1650/86 με τις οδηγίες 97/11/ΕΕ και 96/61/ΕΕ κ.ά (Α'91)», (ΦΕΚ τ. Β΄ αρ. φ. 1022/5.8.2002)[2].

2. Νομιμοποίηση του Ο.Τ. 1 βάσει των διατάξεων του ν. 4178/2013 και αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων.

Σύμφωνα με το άρθρο 23, «Ειδικές Διατάξεις», παρ. 6 του 4178/2013, «Αντιμετώπιση της Αυθαίρετης Δόμησης - Περιβαλλοντικό Ισοζύγιο και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α' αρ. φ. 174/8.8.2013), «Στις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου υπάγονται και κτίσματα που έχουν ανεγερθεί με άδεια που εκδόθηκε από την αρμόδια αρχή και η οποία μεταγενέστερα ανακλήθηκε ή ακυρώθηκε για οποιονδήποτε λόγο, εκτός εάν η ανάκληση ή η ακύρωση οφείλεται σε υποβολή αναληθών στοιχείων ή ανακριβείς αποτυπώσεις της υπάρχουσας κατάστασης κατά την έκδοση τους. Για την υπαγωγή των εν λόγω κτισμάτων στις διατάξεις του παρόντος απαιτείται η καταβολή, για κάθε ιδιοκτησία, του παράβολου της παραγράφου 10 του άρθρου 11. Τα κτίσματα αυτά απαλλάσσονται από την καταβολή του ενιαίου ειδικού προστίμου.».

Με την ανωτέρω διάταξη δόθηκε η δυνατότητα να υπαχθεί το Ο.Τ. 1 στις ευεργετικές διατάξεις του ως άνω ν. 4178/2013 και να νομιμοποιηθεί ύστερα από την καταβολή του προβλεπόμενου παραβόλου.

Πλην όμως, κατόπιν της από 2.10.2013 Αίτησης Ακύρωσης κατοίκων του Αμαρουσίου  ενώπιον του ΣτΕ, εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 1858/2015 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, σύμφωνα με την οποία, «Οι διατάξεις αυτές (του άρθρου 23 παρ. 6 του ως άνω ν. 4178/2013) κατά το μέρος τους, στο οποίο περιλαμβάνονται και οι περιπτώσεις αδειών που ακυρώθηκαν με αμετάκλητη δικαστική απόφαση είναι ανίσχυρες, διότι έρχονται σε αντίθεση με την αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών (άρθρο 26 του Συντάγματος), το δικαίωμα παροχής αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας (άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος) και την υποχρέωση της Διοικήσεως να συμμορφώνεται προς το περιεχόμενο ακυρωτικών δικαστικών αποφάσεων (άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος). Επομένως, ο προβαλλόμενος σχετικός λόγος ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και να ακυρωθούν οι προσβαλλόμενες πράξεις, καθ’ ο μέρος στις διαδικασίες που εισάγονται με αυτές περιλαμβάνονται, κατ’ άρθρο 23 παρ. 6 του ν. 4178/2013, κτίσματα που ανεγέρθηκαν με άδεια που ακυρώθηκε με αμετάκλητη δικαστική απόφαση...».

Συνεπώς και δεδομένου ότι η οικοδομική άδεια του Ο.Τ. 1 έχει ακυρωθεί με την αμετάκλητη υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, ύστερα από την ως άνω κήρυξη της αντισυνταγματικότητας των σχετικών διατάξεων, το Ο.Τ. 1 δεν μπορούσε πλέον να υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις του ν. 4178/2013 περί νομιμοποίησης αυθαιρέτων.

3. Η υπαγωγή της επένδυσης «Εμπορικό και Ψυχαγωγικό Κέντρο “The Mall Athens”» της εταιρείας «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.» στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010.

3.1. Με την υπ’ αριθ. 28 από 2.6.2014 Απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (Δ.Ε.Σ.Ε.) με τίτλο «Ένταξη της επένδυσης «Εμπορικό και Ψυχαγωγικό Κέντρο “The Mall Athens”» της εταιρείας «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.» στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010, όπως ισχύει.», (ΦΕΚ τ. Β’ αρ. φ. 1471/6.6.2014):

(α) Αποφασίστηκε ο χαρακτηρισμός της επένδυσης «Εμπορικό και Ψυχαγωγικό Κέντρο “The Mall Athens”» της εταιρείας «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.», ως στρατηγικής επένδυσης κατά την έννοια του ν. 3894/2010, «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 204/2.12.2010). Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 11 της ανωτέρω υπ’ αριθ. 28 από 2.6.2014 Απόφασης της Δ.Ε.Σ.Ε., «...Η, εν λόγω, επένδυση πληροί τα κριτήρια των άρθρων 1 παρ. 1 (δ) και 3 παρ. 2  του ίδιου νόμου (3894/2010), δύναται, συνεπώς, να ενταχθεί στις διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων, σύμφωνα και με την, από 07.04.2014, Γνωμοδότηση της «Ελληνικής Εταιρείας Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου Α.Ε.», όπως αυτή ενεκρίθη από το Διοικητικό Συμβούλιο της 07.04.2014 (ΑΠΣ: 263).».

Σύμφωνα δε με το άρθρο 1, «Έννοιες και ορισμοί»,  παρ. 1 (δ) του ν. 3894/2010, «1. Ως Στρατηγικές Επενδύσεις, για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, νοούνται οι παραγωγικές επενδύσεις που επιφέρουν ποσοτικά και ποιοτικά αποτελέσματα σημαντικής εντάσεως στη συνολική εθνική οικονομία και προάγουν την έξοδο της χώρας από την οικονομική κρίση. Οι Στρατηγικές Επενδύσεις αφορούν ιδίως στην κατασκευή, ανακατασκευή, επέκταση, αναδιάρθρωση, εκσυγχρονισμό ή στη διατήρηση υφιστάμενων υποδομών, εγκαταστάσεων και δικτύων:..δ. στις μεταφορές και επικοινωνίες...»[3]. Όπως προκύπτει από την εν λόγω διάταξη σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της υπό κρίση επένδυσης (εμπορικό ιδιωτικό ακίνητο), πλημμελώς και κατά παράβαση των οικείων περί «Στρατηγικών Επενδύσεων» διατάξεων, η Διοίκηση απέδωσε σε αυτήν τον ως άνω χαρακτηρισμό   ως «Στρατηγικής Επένδυσης» στον τομέα των «μεταφορών και επικοινωνιών» με αποτέλεσμά η υπαγωγή της στην ανωτέρω διαδικασία των «Στρατηγικών Επενδύσεων» να πάσχει νομιμότητας (υπό την επιφύλαξη εξέτασης του διοικητικού φακέλου της  υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτησης υπαγωγής του φορέα του υπό κρίση έργου, «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.», στη διαδικασία «Στρατηγικών Επενδύσεων»).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 3, «Αρμοδιότητα και κριτήρια ένταξης»,  παρ. 2 του ν. 3894/2010, «Για την ένταξη των επενδυτικών προτάσεων στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α) η βιωσιμότητα της προτεινόμενης ή υφιστάμενης επένδυσης και η φερεγγυότητα του επενδυτή και β) η μεταφορά γνώσης και τεχνογνωσίας, η προβλεπόμενη αύξηση ή διατήρηση της απασχόλησης, η περιφερειακή ή κατά τόπους ανάπτυξη της χώρας, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας της εθνικής οικονομίας και ιδίως της βιομηχανίας, η υιοθέτηση καινοτομίας και υψηλής τεχνολογίας, η αύξηση της εξαγωγικής δραστηριότητας, η προστασία του περιβάλλοντος και η εξοικονόμηση ενέργειας.»[4].

(β) Εγκρίθηκε η δυνατότητα της ανωτέρω εταιρείας να υποβάλει αφενός αίτηση κατάρτισης Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.), σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 24 του ν. 3894/2010 και αφετέρου αίτηση εφαρμογής του άρθρου 7 του ν. 3894/2010.

Σύμφωνα δε με το άρθρο 24, «Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων», του Κεφαλαίου Η’, «ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ», του ν. 3894/2010, «1. Για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων επί ιδιωτικών ακινήτων, δύναται, μετά από απόφαση της Δ.Ε.Σ.Ε., να καταρτίζονται, από τη Γενική Γραμματεία Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) κατά τις διατάξεις του παρόντος άρθρου. 2. Οι διατάξεις των άρθρων 11, 12, 13, 13Α παράγραφοι 2,14 και 14Α του ν. 3986/2011 (Α`152) όπως ισχύουν, εφαρμόζονται αναλόγως επί των επενδυτικών σχεδίων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου..[5].

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 7, «Πολεοδομικές Ρυθμίσεις», του ιδίου ως άνω ν. 3894/2010, «1. Για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων σε χώρους εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων επιτρέπονται συγκεκριμένες και ειδικές παρεκκλίσεις από τους ισχύοντες όρους και περιορισμούς δόμησης της περιοχής, καθώς και από τις διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 1577/1985, ΦΕΚ 210 Α`), για λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος όπως αυτοί προσδιορίζονται και εξειδικεύονται στο άρθρο 3 παρ. 2 και μέχρι αναθεώρησης του ισχύοντος Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου. 2. Οι συγκεκριμένες και ειδικές παρεκκλίσεις αυτές εγκρίνονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος (ΣΧΟΠ) και μπορεί να αφορούν: α) τις αποστάσεις των κτιρίων από τα όρια του οικοπέδου, καθώς και τις αποστάσεις μεταξύ των κτιρίων και άλλων εγκαταστάσεων, β) το συντελεστή δόμησης, γ) το συντελεστή κατ` όγκο εκμετάλλευσης, δ) την κάλυψη και ε) το ύψος, με εξαίρεση το ύψος των πυλώνων φωτισμού, το οποίο θα καθορίζεται από την αντίστοιχη μελέτη φωτοτεχνικής κάλυψης. 3. Οι όροι και περιορισμοί δόμησης για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων σε γήπεδα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων, εκτός ορίων οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων και εκτός ορίων οικισμών υφισταμένων προ του έτους 1923, οι οποίοι στερούνται εγκεκριμένου σχεδίου, καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και προηγούμενη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ), κατόπιν αίτησης του Φορέα Πραγματοποίησης.»[6].

3.2. Σύμφωνα με το άρθρο 14, «Διαδικασία Ένταξης», του Κεφαλαίου Γ’, «Διαδικασία Ένταξης Στρατηγικών Επενδύσεων του Ιδιωτικού Τομέα», παρ. 8 του ν. 3894/2010, «Επενδύσεις οι οποίες λειτουργούσαν νόμιμα κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, εξακολουθούν να λειτουργούν κατά το διάστημα από την υπαγωγή τους σε καθεστώς ένταξης στις διατάξεις του παρόντος νόμου, με την κατάθεση σχετικής αίτησης σύμφωνα με το παρόν άρθρο και μέχρι είτε τη λήψη των απαιτούμενων πράξεων και αδειών είτε την οριστική απόρριψη της αίτησης αυτής.»[7].

Δεδομένης της ως άνω διάταξης και λαμβανομένου υπόψη ότι ο ανωτέρω ν. 3894/2010 τέθηκε σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην ΕτΚ στις 2.12.2010 (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 204/2.12.2010), ημερομηνία κατά την οποία η επίμαχη οικοδομική άδεια του εμπορικού κέντρου «The Mall Athens» δεν είχε ακόμα ακυρωθεί από το ΣτΕ (ως εκ τούτου η εν λόγω επένδυση λειτουργούσε νόμιμα κατά την ημερομηνία έναρξης του ν. 3894/2010 και άρα εντάσσεται στις ως άνω διατάξεις), με την υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτηση υπαγωγής του φορέα του υπό κρίση έργου («LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.»)[8] στη διαδικασία Στρατηγικών Επενδύσεων, το ως άνω εμπορικό κέντρο νομίμως εξακολουθεί να λειτουργεί, παρά την ακύρωση της οικοδομικής του άδειας με την υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ. Η εξακολούθηση δε της νόμιμης λειτουργίας του εν λόγω εμπορικού κέντρου, παρά την ανωτέρω ακύρωση της οικοδομικής του άδειας, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 14 του ν. 3894/2010, θα διαρκέσει μέχρι τη λήψη των απαιτούμενων πράξεων και αδειών, δηλαδή μέχρι την έκδοση του Π.Δ. έγκρισης του αιτηθέντος Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. για την υπό κρίση επένδυση, δεδομένου ότι η υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτηση υπαγωγής του φορέα του έργου έγινε δεκτή με την υπ’ αριθ. 28 από 2.6.2014 Απόφαση της Δ.Ε.Σ.Ε.

5. Προϋποθέσεις έγκρισης Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.

Με τον θεσμό των Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., ο οποίος εισήχθη με το ν. 4146/2013, δόθηκε η δυνατότητα έκδοσης εγκριτικών των Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. Προεδρικών Διαταγμάτων, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) του ν. 3986/2011 και ειδικότερα με αναλογική εφαρμογή των άρθρων 11, 12, 13, 13Α παράγραφοι 2,14 και 14Α του ν. 3986/2011, «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-2015.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 152/1.7.2011).

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 3986/2011, οι οποίες ισχύουν αναλογικά για τα Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., με τα εν λόγω Ειδικά Χωρικά Σχέδια (Ε.Χ.Σ.)[9] καθορίζονται και εγκρίνονται με Π.Δ.:

(α) Ο βασικός χωρικός προορισμός (επενδυτική ταυτότητα) του προς αξιοποίηση  ακινήτου, δηλαδή η υπαγωγή σε μία εκ των γενικών κατηγοριών χρήσεων γης και  όρων δόμησης που ορίζονται στο άρθρο 11 του ν. 3986/2011.

(β) Οι ειδικότερες χρήσεις γης και όροι δόμησης που επιτρέπονται στην έκταση του προς ανάπτυξη ακινήτου και οι τυχόν πρόσθετοι περιορισμοί αυτών.

(γ) Οι περιβαλλοντικοί όροι του Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., σύμφωνα με την κατά νόμο προβλεπόμενη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Προκειμένου δε να εγκριθεί το προτεινόμενο Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. απαιτείται εκ μέρους του φορέα του έργου η υποβολή:

(α) Μελέτης στην οποία παρουσιάζεται και αξιολογείται το υφιστάμενο ρυθμιστικό  καθεστώς του προς αξιοποίηση ακινήτου (χωροταξικό, πολεοδομικό, αναπτυξιακό κλπ.).

(β) Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.)[10].

Σημειωτέον ότι με τα Π.Δ. έγκρισης των Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. δίνεται η δυνατότητα να τροποποιούνται εγκεκριμένα Ρυθμιστικά Σχέδια, Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.), Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.), Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) και άλλα σχέδια χρήσεων γης, εφόσον η τροποποίηση καθίσταται αναγκαία για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη και την αποτελεσματική αξιοποίηση των εγκεκριμένων ιδιωτικών ακινήτων, ιδίως στις περιπτώσεις που οι υφιστάμενες ρυθμίσεις και κατευθύνσεις είναι ασαφείς ή απορρέουν από ανεπίκαιρα[11] χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια.

6. Συμπερασματικά.

Δεδομένων των ανωτέρω και ιδίως:

(α) Της εξακολούθησης της νόμιμης λειτουργίας του υπό κρίση εμπορικού κέντρου μέχρι την έκδοση των απαιτούμενων αδειών κατά τη διαδικασία των Στρατηγικών Επενδύσεων, παρά την ακύρωση της οικοδομικής του άδειας με την υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ.

(β) Της δυνατότητας καθορισμού των χρήσεων γης και των όρων και περιορισμών δόμησης (συντελεστή δόμησης κ.λπ.) για τα υπαχθέντα σε Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. ιδιωτικά ακίνητα, ειδικώς και εξαιρετικώς, ακόμα και κατά παρέκκλιση των ισχύουσων πολεοδομικών και χωροταξικών διατάξεων[12].

(γ) Της σύνταξης Σ.Μ.Π.Ε. για την έγκριση του προτεινόμενου  Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. με την έκδοση Π.Δ.[13].

(δ) Του γεγονότος ότι η οικοδομική άδεια του υπό κρίση εμπορικού κέντρου ακυρώθηκε από το ΣτΕ ακριβώς επειδή ο συντελεστής δόμησης ήταν ο υπερδιπλάσιος του μέσου συντελεστή δόμησης του Γ.Π.Σ. του Δήμου Αμαρουσίου, χωρίς να έχει συνταχθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που να δικαιολογεί την εν λόγω παρέκκλιση[14],

σε συνδυασμό:

(α) Με το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (Ρ.Σ.Α.), ν. 4277/2014, «Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α' αρ. φ. 156/1.8.2014), το οποίο επέχει ταυτόχρονα και θέση Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Αττικής[15] και το οποίο αφενός αναδεικνύοντας το Δήμο Αμαρουσίου (όπου εντάσσεται διοικητικά το υπό κρίση εμπορικό κέντρο) σε «Διαδημοτικό Κέντρο Ευρείας Ακτινοβολίας»[16] και σε «Πόλο εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας» με «...εξειδίκευση στις επιχειρήσεις, το υπερτοπικό εμπόριο, την αναψυχή, τις υπηρεσίες υγείας, τον αθλητισμό και τη διοίκηση[17] και αφετέρου εντάσσοντας τον εν λόγω Δήμο στον «Κεντρικό Άξονα Πολεοδομικού Συγκροτήματος»[18] καθώς και στον «Αναπτυξιακό Άξονας Ανατολής−Δύσης»[19], επιτρέπει την αναθεώρηση-επικαιροποίηση των υφιστάμενων χρήσεων γης και συντελεστών δόμησης στον πόλο του Δήμου Αμαρουσίου προς την κατεύθυνση των μητροπολιτικών πόλων.

(β) Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 077531 από 27.9.2012 Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμαρουσίου, βάσει της οποίας αποφασίστηκε να εκκινήσουν οι διαδικασίες σύνταξης Μελέτης για την αναθεώρηση του Γ.Π.Σ. του οικείου Δήμου[20], το οποίο έχει καταστεί ανεπίκαιρο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 4 του ν. 3986/2011.

καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι έχει ήδη δρομολογηθεί η «διόρθωση» των πλημμελειών έκδοσης της οικοδομικής άδειας του υπό κρίση εμπορικού κέντρου από τη Διοίκηση, όπως αυτές διαγνώσθηκαν από την υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, μέσα από τη διαδικασία των Στρατηγικών Επενδύσεων (πρόβλεψη ad hoc χρήσεων γης, συντελεστών δόμησης κ.λπ. βάσει εμπεριστατωμένης Σ.Μ.Π.Ε. για υφιστάμενες επενδύσεις σε ιδιωτικά ακίνητα και έγκρισή τους με Π.Δ.) σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση αφενός του ευρύτερου χωροταξικού σχεδιασμού (νέο Ρ.Σ.Α.) και αφετέρου του ειδικότερου τοπικού (προώθηση αναθεώρησης του Γ.Π.Σ. του Δήμου Αμαρουσίου).
 

 


[1] Συγκεκριμένα η Ολομέλεια του ΣτΕ διέλαβε ότι, «...Ως προς το Ο.Τ. 1 όμως, για το οποίο προβλέπεται συντελεστής δομήσεως υπερδιπλάσιος του μ.σ.δ. του Γ.Π.Σ., δεν προκύπτει από την ανωτέρω επιστημονική μελέτη, όπως επιβάλλεται κατά τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη, ειδικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος της οικιστικής επιβαρύνσεως σε σχέση με το σύνολο της περιοχής και των εν γένει συνεπειών στο αστικό περιβάλλον, κατά την αξιολόγηση των οποίων είναι πάντως ληπτέα υπ’ όψει τα δεδομένα που συνδέονται προς το είδος και την ένταση της επιτρεπόμενης στο Ο.Τ. αυτό χρήσεως. Τούτου έπεται ότι δεν προκύπτει η συνδρομή των προϋποθέσεων που απαιτούνται κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη σκέψη 13, για τον καθορισμό του εν λόγω συντελεστή δομήσεως και, συνεπώς, είναι ως προς το Ο.Τ. 1 ανίσχυρη η διάταξη της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του Ν. 3207/2003. Τούτου δε παρέπεται ότι είναι ακυρωτέα κατά τούτο, κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 10, η αποτελούσα προϋπόθεση εφαρμογής της ανωτέρω διατάξεως και εκτελέσεως των σχετικών έργων σιωπηρή διαπίστωση, από την Δ.Ο.Κ.Κ., της συμφωνίας των σχετικών μελετών προς τη διάταξη αυτή...»

[2] Συγκεκριμένα η Ολομέλεια του ΣτΕ διέλαβε ότι «...Κατά την έννοια των διατάξεων της ανωτέρω κοινής υπουργικής αποφάσεως, που ίσχυε κατά το χρόνο θεσπίσεως της επίμαχης ρυθμίσεως, και του άρθρ. 3 του Ν. 1650/1986, που εκδόθηκαν σε εφαρμογή των ορισμών της οδηγίας 85/337 ΕΟΚ, οι ρυθμίσεις του άρθρου 6 του Ν. 3207/2003, οι οποίες, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη σκέψη 16, επιτρεπτώς θεσπίστηκαν κατ’ εξαίρεση με τυπικό νόμο υπό τις υφιστάμενες κατά την έκδοση του νόμου αυτού συνθήκες, και με τις οποίες, όπως προεκτέθηκε, εγκρίνεται το σχέδιο πόλεως σε συγκεκριμένα οικοδομικά τετράγωνα, ορίζεται ότι η έγκριση αυτής επέχει θέση πράξεως εφαρμογής και καθορίζεται η θέση και η διάταξη των επιτρεπομένων εντός αυτών κτηρίων και εγκαταστάσεων, προβλέπονται δεσμευτικώς οι ουσιώδεις παράμετροι του έργου, υπολειπομένης μόνο της διαπιστώσεως της συμφωνίας προς αυτούς των σχετικών μελετών, συνιστούν την κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 20 «άδεια» του έργου. Τούτου παρέπεται ότι οι ρυθμίσεις αυτές, αυτοτελώς, συνιστούν «Πολεοδομικό Σχεδιασμό» σύμφωνα με την ανωτέρω Κ.Υ.Α. ΗΠ 15393/2332/2002, κατατάσσονται δε, με την ίδια απόφαση, στην 1η Υποκατηγορία της Πρώτης Κατηγορίας, στην οποία επίσης κατατάσσεται και το εμπορικό κέντρο στο Ο.Τ. 1, εφόσον η δομήσιμη επιφάνειά του είναι μεγαλύτερη των 20.000 τ.μ. Επομένως, αν και οι πολεοδομικές αυτές ρυθμίσεις δεν επιβλήθηκαν με τήρηση της κατά κανόνα εφαρμοστέας διοικητικής διαδικασίας εκδόσεως προεδρικού διατάγματος, έπρεπε πριν τη θέσπισή τους, με τις ανωτέρω διατάξεις νόμου, να τηρηθούν οι απορρέουσες από την οδηγία 85/337 ΕΟΚ υποχρεώσεις, κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 20. Όπως όμως προκύπτει από την ανωτέρω συνοδεύουσα το Ν. 3207/2003 επιστημονική μελέτη, η μελέτη αυτή, η οποία έχει συνταχθεί μόνο από αρχιτέκτονες πολεοδόμους, αντιμετωπίζει αποκλειστικώς τα πολεοδομικά ζητήματα ενώ τα περιβαλλοντικά μόνο στις σελίδες 55 και 57 και μάλιστα μόνο ως προς την επίδραση του σχεδίου στο αστικό περιβάλλον. Δεν περιέχει, επομένως, τα προβλεπόμενα από την ανωτέρω οδηγία αναγκαία στοιχεία. Τούτου δε έπεται ότι οι ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 1 περ. α’, β’, γ’ και 2 του Ν. 3207/2003 θεσπίστηκαν κατά παράβαση των ορισμών της οδηγίας 85/337 ΕΟΚ και είναι, συνεπώς, ανίσχυρες...».

[3] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω αρχικά με το άρθρο 2, «Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3894/2010 (Α` 204)», παρ.1 του Κεφαλαίου Β’, «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ», του ν. 4072/2012, «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Νέα εταιρική μορφή - Σήματα - Μεσίτες Ακινήτων - Ρύθμιση θεμάτων ναυτιλίας, λιμένων και αλιείας και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 86/11.4.2012), και στη συνέχεια με το άρθρο 1, «Τροποποίηση των άρθρων 1, 2, 3, 7 και 9 του ν. 3894/2010 (Α`204) και του άρθρου 9 του ν. 3851/2010 (Α`85)», του Κεφαλαίου Α’, «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ», παρ.1 του ν. 4146/2013, «Διαμόρφωση Φιλικού Αναπτυξιακού Περιβάλλοντος για τις Στρατηγικές και Ιδιωτικές Επενδύσεις και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 90/18.4.2013)

[4] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω με το άρθρο 1 παρ. 5 του ν. 4146/2013.

[5] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω αρχικά με το άρθρο 2 του ν. 4072/2012, και στη συνέχεια με το άρθρο 5 παρ. 1 του  ν. 4146/2013.

[6] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω με το άρθρο 2 παρ. 9 του ν. 4072/2012.

[7] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω με το άρθρο 3 παρ. 5 του ν. 4146/2013. Σύμφωνα δε με την Αιτιολογική Έκθεση του εν λόγω ν. 4146/2013, «Επίσης, τροποποιείται το άρθρο 14 του ν. 3894/2010 ως προς τη διαδικασία ένταξης συγκεκριμένης επένδυσης ή δραστηριότητας στις ρυθμίσεις του ν. 3894/2010, και εισάγεται ειδική ρύθμιση για τις υφιστάμενες επενδύσεις και δραστηριότητες, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Ειδικότερα, όσες από τις επενδύσεις λειτουργούν νόμιμα κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, λειτουργούν νόμιμα κατά το χρονικό διάστημα από την κατάθεση της σχετικής αίτησης υπαγωγής τους σε καθεστώς ένταξης στις διατάξεις του ν. 3894/2010, μέχρι είτε τη λήψη των απαιτούμενων πράξεων και αδειών είτε την οριστική απόρριψη της αίτησης αυτής. Τούτο επιβάλλει η αποτελεσματική προστασία των υφιστάμενων στρατηγικών επενδύσεων έναντι των κάθε είδους διοικητικών αγκυλώσεων και η διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας αυτών -κατ’ επέκταση δε και η διατήρηση των αντίστοιχων θέσεων εργασίας- καθ’ όλο το χρονικό διάστημα ολοκλήρωσης της ειδικής διαδικασίας διοικητικής αδειοδότησης, η οποία προβλέπεται για τις Στρατηγικές και Ιδιωτικές Επενδύσεις, στο πλαίσιο διαμόρφωσης φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και σεβασμού της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των επενδυτών.».

[8] Σημειωτέον ότι η εν λόγω υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτηση υπαγωγής «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.» υποβλήθηκε την ίδια ακριβώς ημερομηνία που εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, στις 17.1.2014, με την οποία ακυρώθηκε η οικοδομική άδεια του επίμαχου εμπορικού κέντρου.

[9] Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 11 του ν. 4269/2014,  «Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση - Βιώσιμη ανάπτυξη.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 142/28.6.2014), «Ειδικά Χωρικά Σχέδια, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, αποτελούν και...τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) του άρθρου 24 του ν. 3894/2010...Για το σχεδιασμό και τη χωρική οργάνωση των πιο πάνω περιοχών εφαρμόζονται οι οικείες για κάθε κατηγορία υποδοχέα διατάξεις καθώς και οι ρυθμίσεις των παραγράφων 4, 5 και 6 του παρόντος άρθρου...».

[10] Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 2 (β) του ν. 3986/2011, η Σ.Μ.Π.Ε. «...συντάσσεται  κατά το άρθρο 6 και δημοσιοποιείται κατά το άρθρο 7 της κοινής υπουργικής απόφασης (κ.υ.α.) 107017/2006 (Β` 1225). Ως αρμόδια αρχή για τις ανάγκες εφαρμογής του παρόντος νόμου νοείται η αρμόδια υπηρεσία περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΕΥΠΕ) που ορίζεται στο άρθρο 4 παρ. 1 της πιο πάνω κ.υ.α.. Κατά τη σχετική διαδικασία διαβούλευσης, αντί των υπηρεσιών και οργανισμών που ορίζονται στην παράγραφο 4.1. του άρθρου 7 της ανωτέρω κ.υ.α., γνωμοδοτεί το οικείο Περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο είναι επιπλέον αρμόδιο να θέτει στη διάθεση του κοινού, όποτε του ζητούνται, τις πληροφορίες και τα στοιχεία του φακέλου ΣΜΠΕ που του διαβιβάζεται από την αρμόδια αρχή. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 7 της ανωτέρω κ.υ.α., οι οποίες είναι άνω των 5 ημερών και έως 15 ημέρες, μειώνονται κατά 5 ημέρες, ενώ όλες οι υπόλοιπες κατά 10 ημέρες. Η αρμόδια αρχή διενεργεί κατ` απόλυτη προτεραιότητα τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση για τα δημόσια ακίνητα που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου.».

[11] Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 3986/2011 «...Ως ανεπίκαιρα νοούνται ιδίως τα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια που δεν έχουν υπαχθεί σε διαδικασία αξιολόγησης ή / και τροποποίησης ή αναθεώρησης μετά την πάροδο πέντε και πλέον ετών από την έγκριση ή την τελευταία αναθεώρηση ή τροποποίηση τους.».

[12] Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση του ν. 3986/2011, ο οποίος εφαρμόζεται αναλογικά για τα Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., «...Σκοπός των πιο πάνω ρυθμίσεων είναι η ολοκληρωμένη θεώρηση των βασικών παραμέτρων αξιοποίησης των δημοσίων ακινήτων (χωροταξικών, πολεοδομικών, περιβαλλοντικών, αναπτυξιακών, τεχνικοοικονομικών κ.λπ.) και η παροχή της αναγκαίας ευελιξίας κατά τον σχετικό σχεδιασμό, έτσι ώστε να συνδυάζονται, κατά τρόπο βιώσιμο, οι πολεοδομικές και χωροταξικές προτεραιότητες με άλλες δημόσιες ανάγκες, όπως είναι ιδίως η αποτελεσματική αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων και η συμβολή της επένδυσης στην εθνική οικονομία και στους δημοσιονομικούς στόχους της χώρας

[13] Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση του ν. 3986/2011, ο οποίος εφαρμόζεται αναλογικά για τα Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., «...Η έγκριση του ως άνω Ειδικού Σχεδίου γίνεται με προεδρικό διάταγμα ώστε να διασφαλίζεται ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας των προτεινόμενων χωρικών ρυθμίσεων από το ΣτΕ και η βιωσιμότητα του προτεινόμενου επενδυτικού προορισμού του ακινήτου.».

[14] Πλημμέλειες που πλέον, βάσει της διαδικασίας Στρατηγικών Επενδύσεων μπορούν να καλυφθούν αναδρομικά.

[15] Βλ. άρθρο 1 παρ. 4 του ν. 4277/2014.

[16] Σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 3.2. του νέου Ρ.Σ.Α., «Τα Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας αποτελούν τα δευτερεύοντα κέντρα ή συστήματα κέντρων της Χωρικής Ενότητας Λεκανοπεδίου που συγκεντρώνουν πολυδιάστατη ανάπτυξη και έχουν σημαντική εμβέλεια μέσα στη Χωρική Ενότητα στην οποία ανήκουν, αναδεικνύοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της και μπορεί να περιλαμβάνουν και ορισμένες συμπληρωματικές δραστηριότητες μητροπολιτικής ακτινοβολίας. Συνιστούν δίκτυο συμπληρωματικών κέντρων πολλαπλών δραστηριοτήτων, τα οποία διατηρούν ταυτόχρονα τη λειτουργική τους αυτοτέλεια και ετερογένεια, προωθώντας την εσωτερική συνοχή και την ισόρροπη ανάπτυξη.».

[17] Βλ. άρθρο 11 παρ. 3.2. περ. γ’ του νέου Ρ.Σ.Α.

[18] Σύμφωνα με το άρθρο 11, «Οργάνωση αξόνων και πόλων ανάπτυξης», παρ. 2.1., «Αναπτυξιακοί Άξονες διεθνούς και εθνικής εμβέλειας», περ. α’ του νέου Ρ.Σ.Α, «...Κατά μήκος αυτού του άξονα αναπτύσσονται πλέγματα λειτουργιών μητροπολιτικής και διεθνούς εμβέλειας, με κύριο χαρακτήρα τις τριτογενείς επιχειρηματικές δραστηριότητες, και ιδιαίτερα τους γραφειακούς χώρους και τις έδρες επιχειρήσεων, τις τουριστικές υπηρεσίες, τις πολιτιστικές λειτουργίες, τις υπηρεσίες υγείας και τον αθλητισμό...».

[19] Βλ. άρθρο 11 παρ. 2.1. περ. γ’ του νέου Ρ.Σ.Α.

[20] Σύμφωνα με την παρ. Β’, «Αναγκαιότητα», της υπ’ αριθ. πρωτ. 077531 από 27.9.2012 Απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμαρουσίου η αναθεώρηση του Γ.Π.Σ. του Δήμου είναι αναγκαία, «...Επειδή έχει παρέλθει μία δεκαπενταετία από τότε που έγιναν οι τελευταίες ρυθμίσεις και μια εικοσαετία από το αρχικό ΓΠΣ, διαπιστώνεται έντονα η ανάγκη μελέτης και τροποποίησης του Γ.Π.Σ. και προσαρμογής του στις νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί ιδιαίτερα μετά τις αλλαγές που προέκυψαν λόγω της διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων στην πόλη του Αμαρουσίου, όπως μεταολυμπιακή χρήση του Ο.Α.Κ.Α., νέες λεωφόροι, νέοι σταθμοί τρένων και προαστιακού, αύξηση κατά 40% του πληθυσμού κατοίκων και εργαζομένων από το τελευταίο Γ.Π.Σ. (1994), καθώς και χρήσεις γης και ποικιλόμορφες πιέσεις οικιστικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα...».

Τελευταία Νέα

Ανακοινώσεις ΔΣΑ
17:40
25/06/18
Ο παρών Φορολογικός Οδηγός, που για μια ακόμη χρονιά εκδίδεται από τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών,...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
17:32
25/06/18
Από τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών εκπονήθηκε Εγχειρίδιο Οδηγιών εφαρμογής του Κανονισμού...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
17:27
25/06/18
Ενημερώνουμε τους δικαιούχους του Ειδικού Διανεμητικού Λογαριασμού Νέων Δικηγόρων, που δεν έχουν...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
17:45
23/06/18
Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών          ...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
00:03
19/06/18
  Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών         ...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
18:32
04/06/18
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
19:26
31/05/18
 ∆ιαβιβάζουµε συνηµµένο προς ανάρτηση τον κατάλογο µε τα ονόµατα των υποψηφίων δικηγόρων...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
11:50
30/05/18
ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: Νικόλας Κουμουλέντζος, Δικηγόρος, ΜΔΕ και Υπ. ΔΝ Ποινικού δικαιου ΔΠΘ  Κώστας...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
00:57
29/05/18
Ενημερωθήκαμε από τον ΟΑΣΑ ότι ολοκληρώθηκε η διαδικασία για την πίστωση του ποσού που αντιστοιχεί...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
00:55
29/05/18
Η Ένωση Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών, συνεχίζοντας την ήδη επιτυχημένη πρωτοβουλία πέτυχε...