Το Ζήτημα της Υποψηφιότητας της Φώφης Γεννηματά από Συνταγματική Σκοπιά

[b][center][size=14]Το Ζήτημα της Υποψηφιότητας της Φώφης Γεννηματά από Συνταγματική Σκοπιά[/size][/center]

[right]Του Αλεξάνδρου Απ. Μαντζούτσου*[/right][/b]

Σύμφωνα με το άρθρο 56 παρ. 1 εδ. δ’ του Συντάγματος, [i]«τα ανώτερα αιρετά μονοπρόσωπα όργανα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης δεύτερου βαθμού δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι ούτε να εκλεγούν βουλευτές κατά τη διάρκεια της θητείας για την οποία εξελέγησαν, ακόμη και αν παραιτηθούν»[/i]. Ανώτερα αιρετά μονοπρόσωπα όργανα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης δευτέρου βαθμού είναι οι νομάρχες και οι πρόεδροι των ενιαίων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων (υπερνομάρχες). Με την διάταξη αυτή ορίζεται για τους νομάρχες και τους υπερνομάρχες το αυστηρότερο συνταγματικό κώλυμα ανακήρυξης υποψηφίων και εκλογής βουλευτών· εξίσου αυστηρό συνταγματικό κώλυμα ορίζεται μόνο για τους πολιτικούς και στρατιωτικούς υπαλλήλους οι οποίοι έχουν αναλάβει υποχρέωση να παραμείνουν στην υπηρεσία για ορισμένο χρόνο και οι οποίοι δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι ούτε να εκλεγούν βουλευτές όσο χρόνο διαρκεί η υποχρέωσή τους (Σ. 56 παρ. 4). Συγκεκριμένα, ενώ για άλλες κατηγορίες πολιτών ορίζεται ότι [i]«...δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι ούτε να εκλεγούν βουλευτές, αν δεν παραιτηθούν πριν από την ανακήρυξή τους ως υποψηφίων»[/i] (Σ. 56 παρ. 1 εδ. α’) ή ότι [i]«...δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι, ούτε να εκλεγούν βουλευτές σε όποια εκλογική περιφέρεια υπηρέτησαν ή σε όποια εκλογική περιφέρεια εκτεινόταν η τοπική αρμοδιότητά τους μέσα στους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες της τετραετούς βουλευτικής περιόδου...»[/i] (Σ. 56 παρ. 3 εδ. α’), για τους νομάρχες και για τους υπερνομάρχες ορίζεται ότι δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι ούτε να εκλεγούν βουλευτές κατά τη διάρκεια της θητείας για την οποία εξελέγησαν, ακόμη και αν παραιτηθούν (Σ. 56 παρ. 1 εδ. δ’).

Ειδικότερα:

1) Του Συντάγματος μη διακρίνοντος και εξ αντιδιαστολής προς ό,τι ορίζεται ειδικά για εκείνους οι οποίοι δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι, ούτε να εκλεγούν βουλευτές σε όποια εκλογική περιφέρεια υπηρέτησαν ή σε όποια εκλογική περιφέρεια εκτεινόταν η τοπική αρμοδιότητά τους μέσα στους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες της τετραετούς βουλευτικής περιόδου (τοπικό κώλυμα), το κώλυμα των νομαρχών και των υπερνομαρχών ισχύει όχι μόνο για την εκλογική περιφέρεια στην οποία εκτείνεται η τοπική αρμοδιότητά τους αλλά για το σύνολο της ελληνικής επικράτειας.

2) Του Συντάγματος μη διακρίνοντος και εξ αντιδιαστολής προς ότι ορίζεται ειδικά για εκείνους οι οποίοι δεν μπορούν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι, ούτε να εκλεγούν βουλευτές σε όποια εκλογική περιφέρεια υπηρέτησαν ή σε όποια εκλογική περιφέρεια εκτεινόταν η τοπική αρμοδιότητά τους μέσα στους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες της τετραετούς βουλευτικής περιόδου, ότι δηλαδή [i]«δεν υπάγονται στους περιορισμούς της παραγράφου αυτής οι υποψήφιοι βουλευτές Επικρατείας»[/i] (Σ. 56 παρ. 3 τελ. εδ.), το κώλυμα των νομαρχών και των υπερνομαρχών ισχύει όχι μόνο τους υποψήφιους βουλευτές των εκλογικών περιφερειών, που εκλέγονται με σταυρό προτίμησης, αλλά και για τους υποψηφίους βουλευτές Επικρατείας.

Σχετικά με την αρμοδιότητα ελέγχου των συνταγματικών κωλυμάτων κατά την διαδικασία ανακήρυξης των υποψηφίων βουλευτών, σημειώνεται ότι τα κωλύματα αυτά δεν είναι μόνο κωλύματα εκλογής αλλά και κωλύματα ανακήρυξης. Το Σύνταγμα ορίζει ρητά, και μάλιστα σε όλες τις σχετικές περιπτώσεις, ότι όσοι έχουν τα κωλύματα αυτά δεν μπορούν όχι μόνο να εκλεγούν βουλευτές αλλά ούτε καν να ανακηρυχθούν υποψήφιοι (Σ. 56 παρ. 1 εδ. α’, δ’ και 3). Ως εκ τούτου, το κρατικό όργανο το οποίο είναι, σύμφωνα με τον νόμο, επιφορτισμένο με την ανακήρυξη των υποψηφίων βουλευτών – είτε πρόκειται για διοικητικό όργανο είτε πρόκειται για δικαστική αρχή – έχει όχι απλώς δυνατότητα αλλά ιδιαίτερη συνταγματική υποχρέωση να ελέγχει την τυχόν ύπαρξη των σχετικών κωλυμάτων και να μην προβαίνει σε ανακήρυξη υποψηφίων για τους οποίους διαπιστώνεται πέρα από κάθε αμφιβολία ότι έχουν τα κωλύματα αυτά.

Με τα δεδομένα αυτά, ο Άρειος Πάγος, ελέγχοντας, όπως είχε υποχρέωση, την τυχόν ύπαρξη κωλυμάτων εκλογιμότητας, έκρινε ορθώς ότι [i]«δεν περιλαμβάνεται στο συνδυασμό υποψηφίων βουλευτών Επικρατείας του κόμματος "ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)", η Φωτεινή Γεννηματά, Πρόεδρος της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αθηνών-Πειραιώς, η οποία δεν μπορεί να ανακηρυχθεί σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 56 παρ. 1 του Συντάγματος, δεδομένου ότι είναι ανώτερο αιρετό μονοπρόσωπο όργανο των οργανισμών αυτοδιοίκησης δευτέρου βαθμού και δεν έχει λήξει η θητεία της, η δε παραίτησή της από το ανωτέρω αξίωμα δεν έχει έννομη επιρροή σύμφωνα με την ίδια ως άνω συνταγματική διάταξη»[/i] (ΑΠ [Α1] 4/2007). Οι δε αντίθετες απόψεις που εκφράστηκαν από ορισμένους συνταγματολόγους, οι οποίοι υποστήριξαν είτε ότι ο Άρειος Πάγος δεν είχε την αρμοδιότητα να προβεί σε έλεγχο των συνταγματικών κωλυμάτων εκλογιμότητας κατά την ανακήρυξη των υποψηφίων είτε ότι το κώλυμα για τους νομάρχες και τους υπερνομάρχες ισχύει μόνο για τους υποψήφιους βουλευτές που εκλέγονται με σταυρό προτίμησης, δεν θεμελιώνονται σε καμία συνταγματική διάταξη και, ως εκ τούτου, είναι πέρα ως πέρα αβάσιμες.

--------------------------------------------------
*Δικηγόρος - ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου

Τελευταία Νέα

Ανακοινώσεις ΔΣΑ
19:31
27/05/20
Δημοσιεύουμε προς γνώση των συναδέλφων την Τροπολογία του Υπουργείου Δικαιοσύνης που κατατέθηκε στο...
Προκηρύξεις
17:49
27/05/20
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
17:47
27/05/20
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
16:19
26/05/20
Με το νέο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Υγείας «Κύρωση: α) της από 13.4.2020 Π.Ν.Π. «Μέτρα για την...
Ανακοινώσεις Δικαστηρίων
19:15
16/05/20
Δημοσιεύουμε προς γνώση των συναδέλφων την υπ’ αριθ. 3354/15.5.2020 απόφαση της Διοίκησης του...
Ανακοινώσεις ΕΑΝΔΑ
15:36
15/05/20
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
14:25
14/05/20
Σύμφωνα με πληροφόρηση που είχαμε από συναδέλφους που ήταν παρόντες κατά τη χθεσινή ακροαματική...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
21:29
12/05/20
Ο Κώδικας Δικηγόρων (ν.4194/2013) , από το χρόνο ισχύος του, απεδείχθη ότι δεν αντιμετωπίζει με...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
17:38
09/05/20
Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, που συνεδρίασε σήμερα, 8.5.2020, υπό την...
Ανακοινώσεις ΔΣΑ
19:41
08/05/20
  Με το ψηφισθέν νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Εκσυγχρονισμός...